Άρθρα - Δημοσιεύσεις

Αναζητώντας το Αρτεμίσιο

Τον ναό της Αμαρυνθίας Αρτέμιδος στην Εύβοια, ξακουστό υπαίθριο ιερό της αρχαιότητας και τόπος κατάληξης της πομπής των Ερετριέων που συμμετείχαν στα Αμαρύνθια, την ετήσια γιορτή προς τιμή της θεάς, αναζητά η Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή, η οποία πιστεύει ότι βρίσκεται κοντά στα ίχνη του.

Σ’ αυτό το συμπέρασμα εξάλλου την οδηγούν και οι δοκιμαστικές τομές που πραγματοποιήθηκαν το 2012 στην Αμάρυνθο, στα αποτελέσματα των οποίων θα αναφερθεί ο διευθυντής της Ελβετικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα, Καρλ Ρέμπερ, την Πέμπτη 7 Μαρτίου 2013, ώρα 7 μ.μ. Στην ετήσια συνέλευση, που θα πραγματοποιηθεί στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, ο κ. Ρέμπερ θα παρουσιάσει το έργο της Σχολής για το έτος 2012.

Στην Αμάρυνθο, μία από τις σημαντικότερες από αρχαιολογική άποψη περιοχές της Εύβοιας, οι Ελβετοί έχουν εντοπίσει από το 2007 τμήμα μεγάλου τείχους των κλασικών χρόνων, που πιθανότατα ανήκει στη Στοά η οποία βρισκόταν στο άμεσο περιβάλλον του ναού. Το 2012, οι έρευνες συνεχίστηκαν με την ελβετική σκαπάνη να φέρνει στο φως μεγαλύτερο τμήμα του κτηρίου, που σήμερα έχει αποκαλυφθεί σε μήκος 20 μέτρων.

Το Αρτεμίσιο της Αμαρύνθου ήταν πολύ σημαντικό για τους κατοίκους της περιοχής. Οι Ερετριείς εκεί φυλούσαν τις λίθινες στήλες που περιείχαν τις συνθήκες τους –όπως η συμφωνία μεταξύ Χαλκίδας και Ερέτριας για το Ληλάντιο πεδίο–, στη δε λαμπρή πομπή τους για τα Αμαρύνθια, που μνημονεύτηκε από τον Στράβωνα (63 π.Χ. – 24 μ.Χ.), έπαιρναν μέρος 3.000 οπλίτες, 600 ιππείς και 60 άρματα. Αργότερα η γιορτή μεταφέρθηκε στην Αττική και συγκεκριμένα στον δήμο του Άθμονος ως Αμαρύσια, δίνοντας την ονομασία στη νέα τοποθεσία, που δεν ήταν άλλη από το σημερινό Μαρούσι (Αμαρούσιο).

   Αρχή σελίδας

    Ο Μέγας Αλέξανδρος και ο
  
Μηχανισμός     των Αντικυθήρων


Οι ελληνικές συμμετοχές στη 14η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας Βελιγραδίου

 Η χώρα μας συμμετέχει στην 14η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας του Βελιγραδίου (Μάρτιος  2013), με πρωτοβουλία του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού Βελιγραδίου, σε συνεργασία με την ΕΡΤ και τον ΑΓΩΝΑ.

Στο Βελιγράδι θα ταξιδέψουν οι διεθνείς συμπαραγωγές της ΕΡΤ: Ο πρώτος υπολογιστής του κόσμου: ο μηχανισμός των Αντικυθήρων (σκηνοθεσία: Mike Beckham, παραγωγή:  Images First, EPT, ARTE, ΝΗΚ, Roger Hadland, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Nikon, ΟΠΑΠ.) και Αλέξανδρος ο Μέγας, ο Μακεδών (σκηνοθεσία: Bernard George, παραγωγή: Les Films du Tambour de Soie, ΕΡΤ, Μουσείο του Λούβρου, ARTE GEIE, Media.)

Και οι δύο ταινίες προβλήθηκαν και ξεχώρισαν στην 9η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας του ΑΓΩΝΑ, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2012 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

 Αρχή σελίδας

 

Ανασκαφές τέλος, ώρα για μελέτη

 

Αν εμείς δεν μπορούμε να αναδείξουμε τα αρχαία και να τα συντηρήσουμε, ας τα αφήσουμε θαμμένα για μια καλύτερη εποχή, λένε αρχαιολόγοι. Αλλοι όμως υποστηρίζουν ότι αυτή η άποψη παραγνωρίζει τον κίνδυνο λαθρανασκαφών και τυμβωρυχίας...

Αν κάνουμε ανασκαφές, να διασώζουμε, να αναδεικνύουμε τα αρχαιολογικά ευρήματα ή να τα αφήνουμε θαμμένα - και έτσι προστατευμένα - ώσπου να βρεθούν οι πλέον ευαισθητοποιημένοι πολίτες και αρχαιολόγοι του μέλλοντος;
Η έλλειψη κονδυλίων για τη χρηματοδότηση των ανασκαφών ίσως αποτελέσει «ευκαιρία» αξιοποίησης του χρόνου για την ουσιαστικότερη μελέτη των εκατοντάδων χιλιάδων ευρημάτων και την εξαγωγή συμπερασμάτων μακριά από προχειρότητες και εντυπωσιασμούς.
Τα ερωτήματα πλανώνται από χθες - ημέρα έναρξης του αρχαιολογικού συνεδρίου της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του οποίου «κατατίθενται» για 25η συνεχή χρονιά τα αποτελέσματα των ανασκαφικών διαδικασιών της χρονιάς που πέρασε.
Εφέτος οι 68 ανακοινώσεις περιορίζονται στην πλειονότητά τους στην κατάθεση των πρώτων συμπερασμάτων, σε επιχειρήσεις ταυτίσεων για ευρήματα προηγούμενων ετών, στην «γκρίνια» για την έλλειψη κονδυλίων και στην κρούση κωδώνων κινδύνου για την ελλιπή - ή και την παντελή απουσία - φύλαξης σε αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και χώρους αποθήκευσης αρχαιολογικών ευρημάτων, μετά και τις πρόσφατες περιπτώσεις κλοπών και συλλήψεων αρχαιοκαπήλων.
Κατά τη διάρκεια της ανασκαφής για το Μετρό ήρθε στο φως προ διετίας άγνωστη έως πρόσφατα τρίκλιτη βασιλική στον σταθμό Σιντριβάνι. Η παλαιοχριστιανική βασιλική, που θεωρήθηκε η παλαιότερη της Θεσσαλονίκης (χρονολογείται από τον 5ο αιώνα μ.Χ.), ήταν θεμελιωμένη επάνω σε παλαιότερο από αυτήν λατρευτικό κτίριο του 4ου αιώνα με εξαιρετικό ψηφιδωτό δάπεδο. Σύμφωνα με αρχική απόφαση του ΚΑΣ, η βασιλική επρόκειτο να αποκολληθεί και να μεταφερθεί σε απόσταση περίπου 200 μέτρων - στο πάρκο της Θεολογικής Σχολής. Η απόφαση προσεβλήθη μετά την παρέμβαση του Μιχάλη Τιβέριου, καθηγητή του ΑΠΘ και συμβούλου σε αρχαιολογικά θέματα της εταιρείας Αττικό Μετρό, και τελικά αποφασίστηκε η κατάχωση του μνημείου.
«Η μάνα γη είναι ο καλύτερος φύλακας των αρχαίων μας», λέει στα «ΝΕΑ» ο Μιχάλης Τιβέριος. «Εξάλλου, ειδικά στον σχεδιασμό του Μετρό δεν έγινε χρήση της τεχνογνωσίας που υπήρχε ήδη από το μετρό της Αθήνας. Ας αφήσουμε τα αρχαία μας στη γη φυλαγμένα, να τα βρουν οι αρχαιολόγοι του 10000 μ.Χ., τότε που οι Ελληνες και οι πολιτικοί τους ίσως είναι καλύτεροι από τους σημερινούς και θα δείχνουν μεγαλύτερο σεβασμό στην ιστορία τους».
«Το μέλλον δεν μπορεί και δεν πρέπει να κτίζεται σε βάρος του παρελθόντος», τονίζουν υπενθυμίζοντας την ακροτελεύτια παράγραφο της διακήρυξης του Αμστερνταμ (1975) οι έχοντες άλλη άποψη - αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.
Η τελευταία αυτή και εξίσου ισχυρή άποψη δεν αφορά τα μνημειακού χαρακτήρα αλλά τα κινητά ανεκτίμητης αξίας ευρήματα που γίνονται βορά των διαθέσεων των αρχαιοκαπήλων, είτε βρίσκονται ακόμη θαμμένα στην ελληνική γη είτε έχουν διασωθεί και φυλάσσονται στα ελληνικά μουσεία.
Είναι αυτή που εκφράζει ο αρχαιολόγος Παύλος Χρυσοστόμου, επικεφαλής των ανασκαφών στο συνολικής έκτασης 200 στρεμμάτων νεκροταφείο του Αρχοντικού Πέλλας που «έβγαλε» έως σήμερα εκατοντάδες εντυπωσιακά ευρήματα - ανάμεσά τους τις περίφημες χρυσές μάσκες των μακεδόνων πολεμιστών, δείγματα των οποίων μεταφέρθηκαν και άφησαν έκθαμβους τους δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες του Λούβρου στην πρόσφατη έκθεση για τον Μέγα Αλέξανδρο. Πανομοιότυπα δείγματα μασκών των χρυσοφόρων πολεμιστών της Πέλλας ήταν όμως και αυτά (δύο ακέραια χρυσά προσωπεία, χρυσά ελάσματα, επιστόμια κτλ.) του 6ου αιώνα π.Χ. που εντοπίστηκαν στα χέρια αρχαιοκαπήλων τον περασμένο Οκτώβριο σε περιοχή έξω από τη Θεσσαλονίκη.
«Στη διάρκεια του 2011 δεν καταφέραμε να κάνουμε ανασκαφές», λέει ο κ. Χρυσοστόμου στα «ΝΕΑ». «Από το σύνολο των 200 στρεμμάτων του νεκροταφείου ανασκάφηκαν τα τελευταία χρόνια μόλις 11 στρέμματα. Το καλοκαίρι όμως στον απολύτως αφύλακτο (λόγω της έλλειψης κονδυλίων για αρχαιοφύλακες) χώρο των υπόλοιπων 190 στρεμμάτων εντόπισα περισσότερους από 10 λάκκους που... δεν ανοίξαμε εμείς. Μάλλον πρόλαβαν "συνάδελφοί" μας ανασκαφείς-τυμβωρύχοι που λυμαίνονται την ιστορία μας. Αν δεν μπορούμε να συνεχίσουμε τις ανασκαφές, ας φροντίσουμε τουλάχιστον για τη φύλαξη των χώρων. Είναι η ιστορία μας και η μόνη πλέον περιουσία μας», λέει ο κ. Χρυσοστόμου.

 

Αρχή σελίδας